Perfectionisme: hoe kan je ermee stoppen

Ben je perfectionistisch en geeft het jou veel stress? Dan ben je niet de enige. Perfectionisme is namelijk een groot thema van onze huidige generatie. Door continu de late te hoog te leggen voor onszelf verliezen we de controle. En dit geeft stress. Veel stress.

Maar waarom streven we zo naar perfectie? Wat zijn de oorzaken? Zijn er alleen maar nadelen of ook nog voordelen en hoe zorg je ervoor dat je er niet in doorslaat. Ik vertel wat perfectionisme is en hoe je ermee kunt stoppen.

De oorzaak van perfectionisme

Perfectionisme is een obsessief verlangen om handelingen perfect uit te voeren (Wikipedia).

Gaat het samen met een negatief zelfbeeld, door bijvoorbeeld continue willen voldoen aan verwachtingen van anderen, dan kun je jezelf kwijtraken.

Uit onderzoek onder millennials blijkt dat 11% niet kan voldoen aan zijn eigen eisen en 33% denkt niet te kunnen voldoen aan de eisen van hun sociale omgeving. Zie ook mijn blogartikel over millennials en perfectionisme.

Door een te hoge lat beperken we onze autonomie en dat levert angst op. Angst om te falen of angst om de controle te verliezen. Vaak gaat het gepaard met een negatief zelfbeeld. Je zoekt erkenning, wil gehoord worden of jezelf de moeite waard vinden.

Hoe weet je of je een perfectionist bent?

Vaak weet je wel of je een perfectionist bent. Je herkent het door continu de lat (te) hoog voor jezelf te leggen. Het is nooit goed genoeg, continu dingen aanpassen en het is vaak nooit goed genoeg. Kans is dat je hierdoor vaak aan het overwerken bent.

Voordelen en nadelen van perfectionisme

Zoals elke eigenschap heeft ook perfectionisme voor- en nadelen en is het situatie afhankelijk. Het moet wel binnen bepaalde grenzen blijven en het moet functioneel blijven.

Voordelen van perfectionisme:

  • je werkt zorgvuldig en levert hoge kwaliteit
  • je bent betrouwbaar
  • komt je afspraken na
  • je hebt een hoge mate van verantwoordelijkheid
  • wilt groeien als persoon door beter te willen worden.

Nadelen van perfectionisme

  • je hebt veel stress, het werk is nooit af
  • je bent niet zo productief als je denkt
  • je hebt vaak geen voldaan gevoel einde dag
  • zelden ben je tevreden of blij met het eindresultaat
  • kans dat je een burn-out of depressie krijgt is hoog
  • je groei wordt belemmert omdat je er te lang in blijft hangen.

Perfectionisme heeft dus zeker voordelen tenzij je erin doorslaat.

Wat kun je doen tegen perfectionisme

Gaat jouw perfectionisme samen met een laag zelfbeeld? Geen ramp! Hieronder bewezen tips hoe je beter om kunt gaan met je perfectionisme.

Stop met het neerhalen van jezelf

Vroeger was ik keihard naar mijzelf. Ik was onzeker en voelde me niet goed genoeg. Daarom ging ik nog harder werken en wanneer ik ergens in faalde was ik genadeloos naar mijzelf.

Het heeft lang geduurd voordat ik besefte dat het juist tegen me werkte. Sindsdien ben ik veel minder hard voor mezelf. Ik accepteer als dingen niet altijd gaan zoals ik wil en dat is ok.

Praat op een positief tegen jezelf

In mijn 1-op-1 coaching maak ik bijna dagelijks mee dat klanten (in hun hoofd) zichzelf neerhalen of aan het schelden zijn: “Zie je wel dat het niet lukt, waarom doe ik weer zo stom, ik ben een loser, ik kan niks, ik ben dom” etc., etc. En dan druk ik het nog netjes uit…

Stop daarmee. Je mag fouten maken. Praat liefdevol naar jezelf!

Hoe doe je dat? Stel een goede vriend(in) maakt een fout en hij/zij baalt hier enorm van. Ga je dan ook schelden op haar?

Nee.

Je brengt het positief en bemoedigend. Dat het goed komt en allemaal niet zo erg is als je denkt. Praat daarom alsof je tegen je beste vriend(in) praat: bemoedigend en positief. Je mag jezelf af en toe wel corrigeren, maar doe het op een wat mildere manier.

Neem jezelf niet zo serieus: doe aan zelfspot

Lach eens om je fouten, je afwijkingen, je ‘domme’ dingen… Het leven is al serieus genoeg. Zelfverzekerde mensen doen aan gezonde zelfspot en maken grappen over zichzelf. Observeer maar eens een vriend of collega met veel zelfvertrouwen. Merk op hoe vaak hij grappen maakt over domme dingen die hij heeft gedaan.

Goed is vaak goed genoeg

Je werk kan altijd beter. Je interne criticus die maar blijft blaten dat het niet goed genoeg is. In plaats van altijd te gaan voor een 10, probeer ook eens of een 8 of 9 volstaat. En als dit lukt, probeer er ook eens een 7 van te maken. Als je hier moeite mee hebt, vraag een collega of vriend of hij dit goed genoeg vindt.

Je bent niet dat stemmetje in je hoofd

Dat stemmetje, de interne criticus, is niet wie jij bent. Dit stemmetje is vaak gebaseerd op angst. Geef het een naam. Bijvoorbeeld Gerda of Ben. Merk het op en erken dat hij/zij er is, maar luister er niet altijd naar.

Schrijf op wat wél goed gaat

Veel perfectionisten kunnen hun eigen – en die van anderen- vaak gelijk opsporen. Hun voelsprieten staan hierop afgesteld.

Het alom bekend voorbeeld: je wilt een nieuwe auto kopen. Maar wel een rode auto, want rood is jouw kleur. Vervolgens loop je naar buiten en wat zie je? Overal rode auto’s. Dat komt niet omdat er meer rode auto’s gaan rijden. Nee. Je voelsprieten staan ingesteld op rode auto’s.

Hetzelfde geldt als je voelsprieten afgesteld zijn op perfectie. Wat merk je dan op bij je collega’s, thuis, bij je relatie of familie? De dingen die niet perfect zijn.

Neem van mij aan: het is niet altijd gezellig als je alleen maar de negatieve dingen benoemt.

Simpele oefening: schrijf elke dag drie positieve dingen op die je hebt meegemaakt. Zo leer je positieve dingen vaker te herkennen. Hoe vaker je dit doet, hoe beter je wordt.

Ook is het belangrijk om regelmatige je successen te vieren. Waarom lees je hier.

Zet een wekker

Perfectionisten kunnen vaak uren achter elkaar bezig zijn met een taak. Continu aanpassen en verbeteren zodat de taak perfect is. Resultaat: frustratie en stress omdat het nog niet af is of omdat andere werkzaamheden blijven liggen.

Zet daarom voor een taak waar je meestal perfectionistisch in bent een wekker. Een wekker is een soort mini-deadline en dwingt je om effectiever te werken.

Waar te beginnen?

Begin met één tip, maak deze zo klein mogelijk en oefen elke dag een beetje. Schrijf vervolgens elk behaald succesje op. Hoe klein die ook mag zijn. Kleine stapjes kunnen een groot verschil maken.

Succes…

Kom je er toch niet helemaal uit en heb je behoefte aan persoonlijke begeleiding? Vraag een gratis intakegesprek aan en we bespreken je persoonlijke situatie. Je zit nergens aan vast.